„875 lat Góry Świętej Małgorzaty. Materiały jubileuszowej sesji naukowej. 7 września 2022 roku, Góra Świętej Małgorzaty”.
Wydarzenie odbędzie się 4 lutego 2026 r. o godz. 17.00 w sali konferencyjnej Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi (wejścia A i C, II piętro).
Publikacja jest owocem jubileuszowej sesji naukowej oraz wspólnej pracy osób związanych z historią, kulturą i współczesnym życiem Góry Świętej Małgorzaty. To niezwykle cenna, bogato ilustrowana monografia, dokumentująca 875 lat dziejów miejscowości, parafii i całej gminy – od średniowiecznych początków po czasy współczesne.
W rozmowie o książce wezmą udział osoby silnie związane z jej powstaniem oraz z samą Górą Świętej Małgorzaty:
To spotkanie będzie nie tylko okazją do zapoznania się z publikacją, ale również możliwością osobistego spotkania z osobami, które współtworzyły to wyjątkowe wydawnictwo. Będzie można posłuchać opowieści o procesie powstawania książki, odkryć nieznane dotąd fakty z historii regionu, a także porozmawiać o roli lokalnej tożsamości i pamięci historycznej.
Kilka słów o książce:
Publikacja dokumentuje nie tylko historię miejscowości wchodzących w skład gminy Góra Świętej Małgorzaty, ale także dzieje parafii św. Małgorzaty Dziewicy i Męczennicy, której przez wieki patronowali Kanonicy Regularni św. Augustyna. Znalazło się w niej również miejsce na opowieści o współczesnym dorobku mieszkańców – ich zaangażowaniu społecznym, pracy i życiu codziennym.
Wśród autorów i współpracowników publikacji znaleźli się naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, historycy, archeolodzy, pedagodzy, społecznicy i mieszkańcy regionu.
To będzie wieczór pełen historii, lokalnych opowieści i wspólnego świętowania dziedzictwa, które – choć często nieznane szerzej – stanowi istotną część naszego kulturowego krajobrazu.
Zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią regionu, parafii i społeczności lokalnej.
Góra Świętej Małgorzaty należy do najstarszych miejscowości regionu. Po raz pierwszy została wspomniana w tzw. „falsyfikacie trzemeszeńskim” datowanym na 1145 rok. Dokument mówi o darowiźnie „wsi na Górze pod Łęczycą” na rzecz klasztoru Kanoników Regularnych w Trzemesznie – najpewniej przekazanej przez Mieszka III Starego w obecności legata papieskiego kard. Humbalda. Wspomniana jest tam także kaplica maryjna, co pozwala sądzić, że wieś i miejsce kultu istniały już w połowie XII wieku. Za symboliczną datę założenia miejscowości przyjęto właśnie rok 1145.
Przy kaplicy najprawdopodobniej już w 1145 lub 1146 roku erygowano parafię. W dokumencie z 1146 roku wymieniono bowiem proboszcza – Bernarda. Przed 1250 r. wzniesiono tu romański kościół, który w kolejnych wiekach był przebudowywany – najpierw w XV w., później w XVII i XIX wieku.
Świątynia usytuowana jest malowniczo na wzgórzu. Ma gotycko-barokowy charakter, z wieżyczką na sygnaturkę, bogatym wystrojem wnętrza i polichromiami z początku XX wieku. W ołtarzu głównym znajduje się figura św. Małgorzaty oraz obraz Najświętszego Serca Pana Jezusa. W prezbiterium i nawach zachowały się liczne zabytki: barokowe figury, obrazy z XIX wieku, krzyż procesyjny, chrzcielnica, płyta nagrobna i cztery olejne feretrony malowane na blasze.
Po likwidacji Kapituły Kanoników Regularnych w 1818 roku, parafię przejęli księża diecezjalni. Kościół św. Małgorzaty – duchowy i architektoniczny symbol miejscowości – nieprzerwanie pełni swoją funkcję duszpasterską do dziś.
